Mobiliteit & Infra
Civiele techniek

Omgevingswijzer: impact in beeld gebracht 

De omgevingswijzer is een hulpmiddel om de impact van een opgave op de omgeving te bepalen en kansen en risico’s in beeld te brengen.

In dit artikel

De Omgevingswijzer is een instrument dat helpt om de impact van een project in een gebied helder in beeld te krijgen. Het geeft niet alleen inzicht in mogelijke effecten (positief, neutraal of negatief), maar laat ook zien welke kansen er ontstaan en hoe die benut kunnen worden bij de realisatie van het project. 

In onze aanpak is de Omgevingswijzer onderdeel van stap 1 (initiatieffase). Hier wordt de eerste verkenning gedaan van de invloed van een project op de fysieke, sociale en ecologische omgeving. Daarmee ondersteunt de Omgevingswijzer de discussie over urgentie, prioriteiten en integratiekansen. 

Stappenplan Omgevingswijzer-sessie 

Voorbereiding 

  1. Bepaal doel en scope van de sessie 
  • Wat willen we bereiken (impact inzichtelijk maken, kansen identificeren, varianten vergelijken)? 
  • Voor welk project of programma vullen we de Omgevingswijzer in? 
  1. Stel het sessieteam samen 
  • Betrek deelnemers uit verschillende disciplines: opdrachtgever, projectleider, ontwerper, omgevingsmanager, duurzaamheidsexpert en beleidsadviseurs, omgeving. 
  • Zorg voor diversiteit in perspectieven: fysiek, sociaal, ecologisch, economisch. 
  1. Verzamel basisdocumenten 
  • Generiek Ambitieweb (stap 0) – met de organisatiebrede doelstellingen en ambities. 
  • Programma van Ambities en Randvoorwaarden voor de Openbare Ruimte – waarin de strategische koers is vertaald naar randvoorwaarden. 
  • Eventuele aanvullende gebieds- en beleidsinformatie (bijvoorbeeld uit de omgevingsvisie of gebiedsprofielen). 

Tijdens de sessie 

  1. Introductie en toelichting 
  • Leg kort uit wat de Omgevingswijzer is en hoe deze werkt. 
  • Benadruk dat het gaat om impact én kansen, niet alleen om risico’s. 
  1. Invullen per thema 
  • Beoordeel samen de effecten van het project op elk thema. 
  • Gebruik een schaal of score (bijv. positief, neutraal, negatief) met onderbouwing. 
  • Noteer concrete kansen of aandachtspunten. 
  1. Visualiseren in radar/spinnenweb (www.omgevingswijzer.org)  
  • Zet de scores per thema in het visuele overzicht. 
  • Bespreek het totaalbeeld: waar liggen de grootste pluspunten en waar de aandachtspunten? 
  1. Identificeren van koppelkansen 
  • Bespreek welke kansen slim gekoppeld kunnen worden aan andere projecten of maatschappelijke opgaven. 
  • Denk aan energie, water, mobiliteit, biodiversiteit, gezondheid. 
  1. Formuleren van eerste prioriteiten 
  • Breng de belangrijkste thema’s of aandachtspunten terug tot een korte lijst. 
  • Benoem waar in de volgende fase op moet worden gestuurd. 

Afronding en opvolging 

  1. Documenteren van resultaten 
  • Leg de ingevulde Omgevingswijzer vast (radar, scores, toelichtingen). 
  • Noteer ook de geïdentificeerde kansen en prioriteiten. 
  1. Koppelen aan vervolgstappen 
  • Gebruik de uitkomsten als input voor het Operationeel Concept (definitiefase). 
  • Zorg dat kansen en risico’s worden meegenomen in de randvoorwaarden en KPI’s.

Meer lezen:

023_2160-1-600x400.jpg

Watermanagement bij de Makersfabriek

Civiele techniek, Waterschaarste & droogte
De centrale vraag was hoe de Makersfabriek een waardevolle bijdrage kan leveren aan het oplossen van regionale watermanagementvraagstukken....
road-4821303

Rapportage circulariteit in de infrastructuur en openbare ruimte in West-Overijssel

Circulariteit
In dit rapport staan de resultaten vermeld van het onderzoek naar de mate waarin circulariteit wordt toegepast in de realisatie en het beheer en onderhoud...
Het-Weusthag-park-1024x658

Slimme Stuwen Weusthagpark

Civiele techniek, Waterschaarste & droogte
Het Weusthagpark in Hengelo wordt door de A1 verdeeld in een noordelijk en zuidelijk deel. De bestaande waterhuishouding is gericht op snelle afvoer van water,...
Untitled_Artwork 2

Omgevingswijzer: impact in beeld gebracht 

Civiele techniek, Gebiedsontwikkeling, Woningbouw
De omgevingswijzer is een hulpmiddel om de impact van een opgave op de omgeving te bepalen en kansen en risico’s in beeld te brengen....
total cost of ownership

Waardebepaling van wegen in een circulaire economie

Aanbesteden, Duurzame verdienmodellen
Om meer inzicht te verkrijgen in de redenen waarom TCO nog niet veelvuldig gebruikt wordt én hoe barrières kunnen worden weggenomen, hebben studenten van Hogeschool...
Woning-mdo

Voortuinen onttegelen

Bodem, Klimaatadaptie, Waterschaarste & droogte
Onttegelactie verkleint de kans op wateroverlast tijdens hevige regenval, net als de kans op oververhitting rond woningen tijdens extreme hittegolven....
Scherm­afbeelding 2026-01-28 om 10.37.35

Circulariteit organiseren: de circulariteitsleider

Aanbesteden, Circulariteit, Civiele techniek
Onderzoek naar hoe kennis over circulariteit per rol binnen gemeenten effectief kan worden overgebracht en versterkt met behulp van bestaande tools....
Stap_A_Voorkomen

Circulaire ontwerpstrategie Openbare Ruimte

Aanbesteden, Civiele techniek
De circulaire ontwerpstrategie dient als leidraad voor projecten en programma’s in de openbare ruimte. Deze strategie bestaat uit vier opeenvolgende stappen die helpen om ambities...
Block,Paver,On,The,Kerb.,The,Blocks,Are,Put,On

Circulaire waardeketen van beton

Circulariteit, Civiele techniek
Saxion studenten hebben onderzoek gedaan naar de betonwaardeketen in Twente en wat er moet veranderen om deze te transformeren van het huidige lineaire systeem naar...
Almelo Nordhorn kanaal

Water Waarde: 3×3 Twentse Waterprojecten

Bodem, Waterschaarste & droogte
Dit inspiratieboekwerk laat zien waartoe we in Twente in staat zijn op watergebied....
Meer kennisartikelen laden...