Het Weusthagpark in Hengelo wordt door de A1 verdeeld in een noordelijk en zuidelijk deel. De bestaande waterhuishouding is gericht op snelle afvoer van water, wat leidt tot risico op wateroverlast bij piekbuien en verminderde droogtebestendigheid. Gemeente Hengelo en Waterschap Vechtstromen streven naar een klimaatadaptieve inrichting waarbij water langer wordt vastgehouden. Slimme stuwen die reageren op weersverwachtingen worden gezien als kansrijke oplossing. Studenten van de HAN onderzochten binnen de minor Ruimtemakers hoe deze innovatieve stuwen effectief kunnen worden toegepast in beide parkdelen.
Noordelijk deel: kantelstuw met PLC-besturing
In het noordelijk deel van het park is gekozen voor een kantelstuw, vanwege de goede regelbaarheid van het waterpeil en de mogelijkheid tot automatisering. De stuw is ontworpen op basis van een capaciteitsanalyse van de kleigaten, waarin circa 24.570 m³ water gebufferd kan worden. De bijbehorende duiker onder de Beneluxlaan bepaalt de maximale afvoer (2,07 m³/s). Het gekozen PLC-systeem maakt automatische besturing op basis van actuele peilmetingen mogelijk. Deze oplossing scoorde het hoogst op betrouwbaarheid, regelbaarheid en toekomstbestendigheid.
Zuidelijk deel: twee varianten onderzocht
Voor het zuidelijke deel zijn twee varianten voor een nieuw retentiegebied uitgewerkt. Variant 1 is een sobere inrichting gericht op waterberging en natte landbouw, waarbij 3.105 m³ water geborgen kan worden. Variant 2 biedt meer ruimte voor recreatie, zoals wandelroutes en een eiland, en heeft dankzij een klepstuw en gronddam een bergingscapaciteit van 15.865 m³. Ook hier wordt een ringsloot met zonne-energie aangedreven gemaal ingezet om het grondwaterpeil op landbouwpercelen te regelen. De klepstuw maakt toekomstige automatisering mogelijk en scoort het hoogst op regelbaarheid en multifunctionaliteit.
Discussie en overwegingen
Uit het onderzoek blijkt dat slimme stuwen technisch haalbaar zijn en passen binnen het bestaande landschap en beleid. Wel zijn er verschillen in kosten, onderhoud en complexiteit tussen de verschillende besturingssystemen. Handmatige aansturing is goedkoper, maar minder toekomstgericht. Het PLC-systeem biedt een goede balans tussen automatisering en kosten, terwijl het geavanceerdere BOS-systeem weliswaar nauwkeuriger is, maar ook duurder en complexer in beheer. De studenten benadrukken dat data en onderhoud cruciale succesfactoren zijn bij het langdurig functioneren van de systemen.
Aanbevelingen voor implementatie
De onderzoekers adviseren om in het noordelijke deel de kantelstuw met PLC-besturing te realiseren. Deze oplossing biedt voldoende berging, is technisch betrouwbaar en goed regelbaar. Voor het zuidelijke deel wordt Variant 2 aanbevolen, vanwege de grotere waterberging, recreatieve meerwaarde en de aansluiting bij kringlooplandbouw. De klepstuw daar kan in de toekomst worden geautomatiseerd, waarmee flexibiliteit en schaalbaarheid geborgd zijn. Daarnaast wordt aangeraden om lokale gebruikers zoals boeren en bewoners actief te betrekken bij de verdere planvorming en uitvoering. Dit versterkt de maatschappelijke inbedding en draagt bij aan duurzaam beheer.
Onderzoeksrapport
Lees hieronder het volledige onderzoeksrapport.
