Mobiliteit & Infra
Civiele techniek

Omgevingswijzer: impact in beeld gebracht 

De omgevingswijzer is een hulpmiddel om de impact van een opgave op de omgeving te bepalen en kansen en risico’s in beeld te brengen.

In dit artikel

De Omgevingswijzer is een instrument dat helpt om de impact van een project in een gebied helder in beeld te krijgen. Het geeft niet alleen inzicht in mogelijke effecten (positief, neutraal of negatief), maar laat ook zien welke kansen er ontstaan en hoe die benut kunnen worden bij de realisatie van het project. 

In onze aanpak is de Omgevingswijzer onderdeel van stap 1 (initiatieffase). Hier wordt de eerste verkenning gedaan van de invloed van een project op de fysieke, sociale en ecologische omgeving. Daarmee ondersteunt de Omgevingswijzer de discussie over urgentie, prioriteiten en integratiekansen. 

Stappenplan Omgevingswijzer-sessie 

Voorbereiding 

  1. Bepaal doel en scope van de sessie 
  • Wat willen we bereiken (impact inzichtelijk maken, kansen identificeren, varianten vergelijken)? 
  • Voor welk project of programma vullen we de Omgevingswijzer in? 
  1. Stel het sessieteam samen 
  • Betrek deelnemers uit verschillende disciplines: opdrachtgever, projectleider, ontwerper, omgevingsmanager, duurzaamheidsexpert en beleidsadviseurs, omgeving. 
  • Zorg voor diversiteit in perspectieven: fysiek, sociaal, ecologisch, economisch. 
  1. Verzamel basisdocumenten 
  • Generiek Ambitieweb (stap 0) – met de organisatiebrede doelstellingen en ambities. 
  • Programma van Ambities en Randvoorwaarden voor de Openbare Ruimte – waarin de strategische koers is vertaald naar randvoorwaarden. 
  • Eventuele aanvullende gebieds- en beleidsinformatie (bijvoorbeeld uit de omgevingsvisie of gebiedsprofielen). 

Tijdens de sessie 

  1. Introductie en toelichting 
  • Leg kort uit wat de Omgevingswijzer is en hoe deze werkt. 
  • Benadruk dat het gaat om impact én kansen, niet alleen om risico’s. 
  1. Invullen per thema 
  • Beoordeel samen de effecten van het project op elk thema. 
  • Gebruik een schaal of score (bijv. positief, neutraal, negatief) met onderbouwing. 
  • Noteer concrete kansen of aandachtspunten. 
  1. Visualiseren in radar/spinnenweb (www.omgevingswijzer.org)  
  • Zet de scores per thema in het visuele overzicht. 
  • Bespreek het totaalbeeld: waar liggen de grootste pluspunten en waar de aandachtspunten? 
  1. Identificeren van koppelkansen 
  • Bespreek welke kansen slim gekoppeld kunnen worden aan andere projecten of maatschappelijke opgaven. 
  • Denk aan energie, water, mobiliteit, biodiversiteit, gezondheid. 
  1. Formuleren van eerste prioriteiten 
  • Breng de belangrijkste thema’s of aandachtspunten terug tot een korte lijst. 
  • Benoem waar in de volgende fase op moet worden gestuurd. 

Afronding en opvolging 

  1. Documenteren van resultaten 
  • Leg de ingevulde Omgevingswijzer vast (radar, scores, toelichtingen). 
  • Noteer ook de geïdentificeerde kansen en prioriteiten. 
  1. Koppelen aan vervolgstappen 
  • Gebruik de uitkomsten als input voor het Operationeel Concept (definitiefase). 
  • Zorg dat kansen en risico’s worden meegenomen in de randvoorwaarden en KPI’s.

Meer lezen:

Stap_A_Voorkomen

Circulaire ontwerpstrategie Openbare Ruimte

Aanbesteden, Civiele techniek
De circulaire ontwerpstrategie dient als leidraad voor projecten en programma’s in de openbare ruimte. Deze strategie bestaat uit vier opeenvolgende stappen die helpen om ambities...
Ambitieweb

Ambitieweb: Structuur en houvast voor duurzaamheidsambities bij projecten in de openbare ruimte

Civiele techniek, Gebiedsontwikkeling
Het ambitieweb is een hulpmiddel voor het systematisch vastleggen en bewaken van duurzaamheidsambities binnen een organisatie of proces....
beeld_circulaire_waardeketen_beton_zonder_tekst

Circulaire Waardeketen Beton

Aanbesteden, Circulariteit
Inzicht in de betonstromen binnen Twente voor een circulaire keten....
Scherm­afbeelding 2026-01-28 om 11.49.52

Samen Sterker Beton: bouwen aan ketensamenwerking

Circulariteit, Civiele techniek
Het doel van dit onderzoeksproject was om zowel strategisch als technisch te onderbouwen hoe Stichting Pioneering commitment kan creëren voor de Betoncoalitie en hoe circulariteit...
skandinavisk_byggeplast_aps__cover

Natuurinclusief herinrichten parkeerterrein Zutphen – Van grijs naar groen

Biodiversiteit, Klimaatadaptie
Het parkeerterrein bij voetbalvereniging Be Quick werd aangewezen als voorbeeldlocatie om te onderzoeken hoe zo’n versteende plek kan worden getransformeerd tot een klimaatadaptieve, natuurinclusieve ruimte....
Cinfra Circularity Index Infrastructure

Circulaire Ontwerptool CInfra

Circulariteit, Civiele techniek
Studenten van Hogeschool Saxion hebben gedurende de periode van begin september 2021 tot eind januari 2022 een objectieve, eenduidige en eenvoudig toepasbare methode te ontwikkeld...
Programma_Van_Eisen

Programma van eisen

Circulariteit, Civiele techniek
emissevrije asfaltset

Samenwerken aan een emissievrije asfaltset

Aanbesteden, Energietransitie, Schoon en Emissieloos bouwen
De bouw- en infrasector staat voor een enorme opgave; het voorkomen van uitstoot in de gehele keten als gevolg van de bouwproductie....
road-4821303

Rapportage circulariteit in de infrastructuur en openbare ruimte in West-Overijssel

Circulariteit
In dit rapport staan de resultaten vermeld van het onderzoek naar de mate waarin circulariteit wordt toegepast in de realisatie en het beheer en onderhoud...
De grote trek oostwaarts

De Grote Trek Oostwaarts – Participatiegame voor klimaatmigratie en ruimtelijke planning

Gebiedsontwikkeling
Met het spel De Grote Trek Oostwaarts wordt zowel bewustwording gecreëerd als samenwerking gestimuleerd tussen verschillende partijen die bij toekomstige ruimtelijke keuzes betrokken zijn....
Meer kennisartikelen laden...