Technologische Innovatie
Digitalisering

Beslismodel voor CO₂-reductie-investeringen in de bouwsector

Dit onderzoek ontwikkelt een strategisch investeringsbeslismodel dat het optimale pakket aan duurzame maatregelen selecteert én het beste moment bepaalt om deze uit te voeren.

In dit artikel

De bouwsector staat onder toenemende maatschappelijke en wettelijke druk om te verduurzamen. Europese regelgeving, zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), verplicht bedrijven om hun uitstoot inzichtelijk te maken én reductiedoelen te stellen. Tegelijkertijd biedt de Nederlandse CO₂-prestatieladder (CO₂PL) bedrijven een strategisch voordeel bij aanbestedingen—mits zij concrete stappen zetten richting emissiereductie. Voor bouwbedrijven als Aannemingsmaatschappij Hegeman is duurzaamheid daarmee niet langer vrijblijvend, maar een voorwaarde voor toekomstbestendig ondernemen.

Hegeman wil in 2030 de CO₂-uitstoot van scope 1 en 2 met 50% verminderen ten opzichte van 2024. Om dit te realiseren is een investering in duurzame maatregelen nodig. Tegelijk is kostenbeheersing cruciaal: investeringen zijn duur, moeilijk terug te draaien en worden vaak gedaan onder grote onzekerheid. Daarom is behoefte aan een datagedreven, kosteneffectieve besluitvorming over welke investeringen het meeste impact hebben.

Doelstelling en aanpak

Dit onderzoek ontwikkelt een strategisch investeringsbeslismodel dat het optimale pakket aan duurzame maatregelen selecteert én het beste moment bepaalt om deze uit te voeren. Het model maakt gebruik van een stochastisch Mixed Integer Linear Program (MILP), waarin Monte Carlo-simulaties (MCM) en Chance Constrained Programming (CCP) worden gecombineerd. Hierdoor houdt het model rekening met onzekerheden in investeringskosten en CO₂-reductie-effecten.

Het model is toegepast op de situatie van Hegeman en vervolgens verwerkt in een gebruiksvriendelijke beslissingsondersteuningstool, waarmee het bedrijf ook in de toekomst onderbouwde investeringskeuzes kan maken.

Belangrijkste resultaten

Uit toepassing van het model op de casus van Hegeman bleek dat het oorspronkelijke reductiedoel van 50% niet haalbaar was met de huidige set van duurzame investeringen. Een bijstelling van het doel naar 45% bleek daarentegen wél realiseerbaar, tegen minimale kosten van €55.534. Het model genereerde een optimaal investeringsplan waarin per jaar wordt aangegeven welke maatregel het meest kosteneffectief is, weergegeven in een overzichtelijke heatmap.

De prestaties van het model zijn vergeleken met drie alternatieve benaderingen: een deterministisch model, een aanpak gebaseerd op de Marginal Abatement Cost (MAC) curve, en een simpele greedy heuristic. Het voorgestelde stochastische model presteerde significant beter: ten opzichte van de MAC-aanpak wist het model de kosten met 65,7% te verlagen, en vergeleken met de heuristiek zelfs met 88,9%. Ook bleek dat het combineren van Monte Carlo-simulaties met Chance Constrained Programming een krachtigere aanpak oplevert dan wanneer deze methoden afzonderlijk worden toegepast. Zo faalde het deterministische model in het vinden van een haalbare oplossing voor het 45%-doel, terwijl het stochastische model met gecombineerde technieken hier wel in slaagde. Deze resultaten tonen aan dat het model niet alleen theoretisch sterk is, maar ook in de praktijk superieur is aan bestaande, eenvoudigere benaderingen.

Conclusie en bijdrage

Het ontwikkelde model levert een praktisch bruikbaar instrument op voor Hegeman om strategische investeringen in duurzaamheid te plannen en te optimaliseren. Tegelijkertijd is het model voldoende generiek om ook andere bouwbedrijven met soortgelijke doelstellingen te ondersteunen. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het bredere ECOLOGIC-project, waarin deze studie is ingebed.

Wetenschappelijk levert dit onderzoek een novel benadering door MCM en CCP te combineren binnen een MILP-raamwerk voor duurzaamheidsbeslissingen. Deze aanpak blijkt robuuster en effectiever dan bestaande methoden en draagt bij aan betere besluitvorming in een sector waar verduurzaming en kostenefficiëntie hand in hand moeten gaan.

Volledige publicatie

Klik hier om meer te lezen over het onderzoek via Universiteit Twente. 

Mede mogelijk gemaakt door

Dit onderzoek is uitgevoerd vanuit het programma ECOLOGIC van Universiteit Twente over de optimalisatie van bouwlogistiek. De projectpartners zijn Dura Vermeer, BauWatch, Datacadabra, CAPE Groep, Aannemingsmaatschappij Hegeman-Nijverdal en Pioneering. Lees meer over ECOLOGIC. 

Meer lezen:

Onderzoek naar biobased isolatiemateriaal in Twente door studenten Saxion

Hoeveel biobased isolatiemateriaal is nodig in huurwoningen in Twente?

Biobased materiaal
Op verzoek van Pioneering en de Twentse Bouwboeren hebben Saxion studenten bouwtechnische bedrijfskunde onderzocht hoeveel (biobased) isolatiemateriaal nodig is in de huurwoningen in Twente....
Loohuis-woningbouw-installaties-nieuwbouw

Optimalisatie logistiek bij realisatie appartementencomplex – Resultaat Learning Community

Mobiliteit, Samenwerken
Loohuis Installatietechniek zocht met behulp van een Micro Learning Community (MLC) naar manieren om het aantal loopbewegingen bij bouwprojecten te minimaliseren....
Untitled_Artwork

Project Canvas: projectambities en -doelstellingen in één oogopslag 

Civiele techniek, Gebiedsontwikkeling, Woningbouw
Het projectcanvas helpt om de ambities en doelstellingen van een project te visualiseren en om een concreet actieplan te maken....
LC BKT renovatie met ketenpartners

Circulaire tegels voor badkamer-, keuken- en toiletrenovaties – Resultaat Learning Community

Circulariteit, Learning community, Woningrenovatie en onderhoud
Woonstichting Triada onderzoekt samen met ketenpartners, via een micro en challenged based learning community, naar circulaire alternatieven voor badkamer-, keuken-, en toiletrenovatie....
SBB-FV-07-2025-1957

Hoe integrale samenwerking de energietransitie en renovatie opgave kan versnellen 

Energietransitie, Samenwerken, Woningrenovatie en onderhoud
Gemeenten hebben vanuit het Rijk een grote verantwoordelijkheid gekregen in de energietransitie: De leefbaarheid in woonomgevingen moet verbeterd worden en tegelijkertijd moeten energielasten betaalbaar blijven....
Handreiking_Opdrachtgeverschap_Circulaire_Woningconcepten_0ba65b7a93

Handreiking Opdrachtgeverschap Circulaire Woningconcepten

Circulariteit, Woningrenovatie en onderhoud
Pioneering heeft samen met de Provincie Gelderland de handreiking Opdrachtgevers Circulaire Woningconcepten opgesteld....
Woningbouw

Rapportage Circulaire Proeftuinen Overijssel

Circulariteit, Klimaatadaptie, Woningrenovatie en onderhoud
Deze rapportage is een neerslag van de resultaten van 12 circulaire proeftuinen, met een advies aan de provincie Overijssel voor het vervolg....
LC Thermisch compartimenten

Thermisch Compartimenteren van Huurwoningen – Resultaat Learning Community

Energietransitie, Learning community, Woningrenovatie en onderhoud
In het kader van het duurzaam isoleren van huurwoningen is er een LC opgezet met meerdere woningbouwcorporaties rondom de opzet van Thermisch Compartimenteren van huurwoningen....
Scherm­afbeelding 2026-11-02 om 15.05.38

Minder beelden per seconde, evengoed bruikbaar: zuiniger objecten volgen met camera’s

Digitalisering
Hoeveel camerabeelden per seconde heeft een AI-systeem eigenlijk nodig om objecten betrouwbaar te volgen? Hein Huijskes onderzocht dit voor zijn bachelorscriptie aan de Universiteit Twente....
Foto's kennisbank-2

Reisuren automatisch verwerken: van 40 naar 8 uur administratie per periode

Digitalisering, Mobiliteit
Paul Cardol ontwierp voor zijn bachelorscriptie Industrial Engineering and Management een nieuw proces met een demo-applicatie voor het verwerken van de reisuren van bouwpersoneel....
Meer kennisartikelen laden...