Onderzoek: Circulaire Bouwhub Arnhem

De gemeente Arnhem heeft de ambitie om in 2050 volledig circulair te zijn. Een belangrijke stap daarin is de ontwikkeling van een circulaire bouwhub: een fysieke locatie waar vrijgekomen bouwmaterialen tijdelijk worden opgeslagen, verwerkt en klaargezet voor hergebruik in infrastructurele projecten. Studenten van de HAN (minor Ruimtemakers) onderzochten in opdracht van de gemeente hoe zo’n bouwhub succesvol gerealiseerd kan worden.

Onderzoek & Resultaten

Uit analyse van gemeentelijke materiaalstromen tussen 2019 en 2024 blijkt dat er jaarlijks aanzienlijke hoeveelheden herbruikbare materialen vrijkomen, zoals straatstenen, betonbanden en straatmeubilair. De benodigde opslagcapaciteit is berekend op ca. 3.150 m², die beschikbaar is op het terrein van de gemeentewerf.

De potentiële impact is groot: jaarlijks kan de bouwhub ongeveer 441 ton CO₂-uitstoot reduceren en 2.900 ton aan primaire grondstoffen besparen. Dit maakt de hub niet alleen ecologisch waardevol, maar ook financieel aantrekkelijk.

Aanbevelingen voor realisatie

Het onderzoek doet acht concrete aanbevelingen die als leidraad dienen voor de gemeente:

1. Fysieke inrichting realiseren
   • Schakel een aannemer in om het werfterrein aan te passen volgens het schetsontwerp. De benodigde investering is geraamd op ca. €160.000. Start van de uitvoering: begin 2026.
2. Subsidie aanvragen (DEI+)
   • De DEI+-regeling biedt tot 80% dekking van de kosten. De aanvraag moet vóór 28 augustus 2025 worden ingediend, onderbouwd met CO₂-reductie en grondstoffenbesparing.
3. Beheerder aanstellen
   • Een werfbeheerder (1 FTE) is essentieel voor registratie, kwaliteitscontrole, logistiek en gebruik van DuSpot. Kandidaten dienen kennis te hebben van circulaire processen en digitale vaardigheden.
4. Bestekken herformuleren
   • Pas de standaardbestekken aan zodat aannemers verplicht worden om herbruikbare materialen schoon, gesorteerd en op pallets aan te leveren bij de bouwhub.
5. Bewustwording en kennisdeling bevorderen
   • Organiseer kennissessies voor gemeentelijke medewerkers om circulair werken te integreren in ontwerp, werkvoorbereiding en uitvoering.
6. DuSpot integreren in werkprocessen
   • Bepaal gebruikersrollen, richt materiaalcategorieën (‘spots’) in en train medewerkers in het gebruik van DuSpot als hulpmiddel bij materiaalplanning.
7. Laadhub ontwikkelen (optioneel)
   • Voorzie de bouwhub van elektrische laadpunten (bijv. snelladers tot 400 kW) voor machines en voertuigen. Maak slim gebruik van zonne-energie en batterijopslag.
8. Recyclingvoorzieningen integreren (optioneel)
   • Voeg op termijn eenvoudige scheidings- en verwerkingsvoorzieningen toe voor materialen als hout, karton en GFT, geïnspireerd op de aanpak van de gemeente Apeldoorn.

Belangrijke aandachtspunten

Hoewel de bouwhub technisch en financieel haalbaar is, vraagt succesvolle implementatie om aandacht voor de volgende aspecten:

• Kwaliteit en restlevensduur van hergebruikte materialen kan variëren; duidelijke beoordelingscriteria zijn nodig.
• Het ontwerp van de bouwhub bevindt zich nog in de schetsfase; vooral de afwatering en ondergrond vereisen nadere uitwerking.
• De milieuwinstberekeningen zijn indicatief en beperkt tot vier materiaalsoorten; uitbreiding is gewenst voor beleidsmatige onderbouwing.
• Het succes van de bouwhub staat of valt met het actieve gebruik ervan door gemeentelijke afdelingen. Dit vraagt een cultuurverandering in projectvoorbereiding en ontwerp.
• Uniformiteit in materiaalkeuze tussen projecten is essentieel om materiaalstromen goed op elkaar af te stemmen.

Conclusie

De circulaire bouwhub is haalbaar, betaalbaar en strategisch waardevol voor de verduurzaming van gemeentelijke infraprojecten. Het initiatief sluit aan bij bredere regionale ambities en vormt een tastbare stap richting een circulair Arnhem. Met de juiste vervolgstappen kan de bouwhub uitgroeien tot een voorbeeldproject binnen Nederland.

Adviesrapport

Lees hieronder het volledige adviesrapport.