De bouwsector staat onder toenemende maatschappelijke en wettelijke druk om te verduurzamen. Europese regelgeving, zoals de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), verplicht bedrijven om hun uitstoot inzichtelijk te maken én reductiedoelen te stellen. Tegelijkertijd biedt de Nederlandse CO₂-prestatieladder (CO₂PL) bedrijven een strategisch voordeel bij aanbestedingen—mits zij concrete stappen zetten richting emissiereductie. Voor bouwbedrijven als Aannemingsmaatschappij Hegeman is duurzaamheid daarmee niet langer vrijblijvend, maar een voorwaarde voor toekomstbestendig ondernemen.
Hegeman wil in 2030 de CO₂-uitstoot van scope 1 en 2 met 50% verminderen ten opzichte van 2024. Om dit te realiseren is een investering in duurzame maatregelen nodig. Tegelijk is kostenbeheersing cruciaal: investeringen zijn duur, moeilijk terug te draaien en worden vaak gedaan onder grote onzekerheid. Daarom is behoefte aan een datagedreven, kosteneffectieve besluitvorming over welke investeringen het meeste impact hebben.
Doelstelling en aanpak
Dit onderzoek ontwikkelt een strategisch investeringsbeslismodel dat het optimale pakket aan duurzame maatregelen selecteert én het beste moment bepaalt om deze uit te voeren. Het model maakt gebruik van een stochastisch Mixed Integer Linear Program (MILP), waarin Monte Carlo-simulaties (MCM) en Chance Constrained Programming (CCP) worden gecombineerd. Hierdoor houdt het model rekening met onzekerheden in investeringskosten en CO₂-reductie-effecten.
Het model is toegepast op de situatie van Hegeman en vervolgens verwerkt in een gebruiksvriendelijke beslissingsondersteuningstool, waarmee het bedrijf ook in de toekomst onderbouwde investeringskeuzes kan maken.
Belangrijkste resultaten
Uit toepassing van het model op de casus van Hegeman bleek dat het oorspronkelijke reductiedoel van 50% niet haalbaar was met de huidige set van duurzame investeringen. Een bijstelling van het doel naar 45% bleek daarentegen wél realiseerbaar, tegen minimale kosten van €55.534. Het model genereerde een optimaal investeringsplan waarin per jaar wordt aangegeven welke maatregel het meest kosteneffectief is, weergegeven in een overzichtelijke heatmap.
De prestaties van het model zijn vergeleken met drie alternatieve benaderingen: een deterministisch model, een aanpak gebaseerd op de Marginal Abatement Cost (MAC) curve, en een simpele greedy heuristic. Het voorgestelde stochastische model presteerde significant beter: ten opzichte van de MAC-aanpak wist het model de kosten met 65,7% te verlagen, en vergeleken met de heuristiek zelfs met 88,9%. Ook bleek dat het combineren van Monte Carlo-simulaties met Chance Constrained Programming een krachtigere aanpak oplevert dan wanneer deze methoden afzonderlijk worden toegepast. Zo faalde het deterministische model in het vinden van een haalbare oplossing voor het 45%-doel, terwijl het stochastische model met gecombineerde technieken hier wel in slaagde. Deze resultaten tonen aan dat het model niet alleen theoretisch sterk is, maar ook in de praktijk superieur is aan bestaande, eenvoudigere benaderingen.
Conclusie en bijdrage
Het ontwikkelde model levert een praktisch bruikbaar instrument op voor Hegeman om strategische investeringen in duurzaamheid te plannen en te optimaliseren. Tegelijkertijd is het model voldoende generiek om ook andere bouwbedrijven met soortgelijke doelstellingen te ondersteunen. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het bredere ECOLOGIC-project, waarin deze studie is ingebed.
Wetenschappelijk levert dit onderzoek een novel benadering door MCM en CCP te combineren binnen een MILP-raamwerk voor duurzaamheidsbeslissingen. Deze aanpak blijkt robuuster en effectiever dan bestaande methoden en draagt bij aan betere besluitvorming in een sector waar verduurzaming en kostenefficiëntie hand in hand moeten gaan.
Volledige publicatie
Klik hier om meer te lezen over het onderzoek via Universiteit Twente.
Mede mogelijk gemaakt door
Dit onderzoek is uitgevoerd vanuit het programma ECOLOGIC van Universiteit Twente over de optimalisatie van bouwlogistiek. De projectpartners zijn Dura Vermeer, BauWatch, Datacadabra, CAPE Groep, Aannemingsmaatschappij Hegeman-Nijverdal en Pioneering. Lees meer over ECOLOGIC.
